Dr Boto-a and friends

Mawite a te hovin ka blog an lo chhiar a. Chhiar a nuam han ziak zel teh tiin Message meuh min lo thawn a. A lawmawm ka ti!! Chhiar nuam vaklo pawh nimahse thian an nihna a zarah "Chhiar a nuam lutuk" an rawn ti ve hram hram hi a hlu a, lawmawm ka ti a, min ti phur riau. Khawnge vawiin chu Dr. Boto-a and friends chungchang hi ka thiam ang tawkin kan thlasik mau puah pui ve phawng ange.

Hmanni deuh lawk han ti dawn ila kum sawm chu a liam ve ta. Science Department ho kha a tirah chuan kan inla scientist riau thin a. Chutah chuan a nia thain tha tak tak kan in chhar hlawm ni. Dr. Boto a hi a tlar hnung berah a thu thin a, mawza a bun ngai meuh lo. Class lak laiin a harh ber pawlah a tang thin a mahse exam na ah a titha ber pawl a ni ziah lehnghal..! Zirtawpni zana Star Movies a kungfu movie chhuak thin kha a duhzawng tak a nih ka ring. Kungfu an bei thin tak tak kha chu Mawite-a(Chemhrah Lal) meuh pawh a tlawm duai duai thin a nih kha.

Zozial zuk kha nuam a ti a, MBBS a zirlai pawhin Mizoram atang zozial a keng teuh thin. Miscall a uar hle bawk. MBBS an zirlaia a practical exam na ah mihring mawng a zai thu a sawi kha LPS comedy search ah hian sawi ta se, pakhatna a lak ngei ka ring. Facebook lama update ka dawn dan in a scooty thar khan number a la nei lova, number plate ah Doctor tih a tar ve tawp. Traffic hovin an lo tih din chuan "on call" a ni leh tawp mai.

Vai - Part II

High School kan kai ve chuan “Mizo Nun Hlui” leh “Mizo Hla” kan zir a. Tawng Upa kan zir chho tan a. Hriatthiam loh a awmin, Ka pu (fam) ka zawt thin a, sawi tur a ngah thin khawp mai. “Mizo Nun Hlui” tih lehkhabu ah khan “an ziak diklo – tu ziah nge?” tih a nei nual. Ka pu hi Sialsuk ami niin Mizo Nun Hlui hre ve tak a ni a.

“Mizo tamtak aiin Mizo tawng a thiam zawk” ti tu an awm ve nual. Taitesena leh Chawngbawla chanchin ka zir lai te khan sentence tin kha a lo ngaithla a, choka lam atang khan a rawn sawifiah zel thin a. “By-heart” a har thei thin khawp mai.

Ka pu chungchang hi kan sawi zau mai mai anga, MNF ho ram riah lai khan ka pu te unau hian East Pakistan atangin silai an supply thin a ni awm a.

Aizawl School pakhat a ka luh lai chuan Pu F. Malsawma (Education Minister ni thin) khan “Mizo tawng” chungchang thu a sawi na ah, ka pu hming a rawn lam hlawl mai a. “Pu XXX an a ramvah chanchin an sawi mai chu(h), beng tla lek lek in ka ngaithla e”, a ti a. Ka pu kha Mizo tawng a thiam mai bakah Mizo Culture nena inzawmtlatna nei a ni. Nihmahsela a hnam ang zawngin Mizo a ni lova. Mahse Vai kan tih ang hi chu a ni chuang hek lo. Vai a nih pawn Mizo-vai a ni tal ang.

Vai - Part I

Ka tet lai chuan “Vai” tih hi ka hrethiam ve lova. Kan veng naupang ho nen kan inkawm a vai leh mizo kan awm pawh ka hre ngai lo, chak-ai kan khawrh hova, ulawng kan in man siak a. Buk sahovin kan in bai-lem-chhuan a, tui kan khuap a kan ulawng mante chu ka chhuah leh a, sairawkherh-a kan indona hmun thlang chiah-ah Sorkar Office Bus ding thin kha – a acid kan liak thin a. Sertawk ball-ah Goal ven te leh thalasikah tui kang nghah pah a sava veh te kha nuam ka ti. Ka ngai bang thei lo.Sunday sikul ah ka thiante ka zui a, Chang zirin “Davida fakna hla” kan sa ve luah luah thin a nih kha!!

School ah tawngtaina hruai turin min ruat a, Bible chang chhiarin tawngtaina ka kaihruai ve thin lai te ka ngaihtuah chhuak ta. Ka nu leh pate hi Christian nilo mahse Bible Bung leh Chang (Chapter and verses) inthen dan te, tawngtaina kaihruai hun a ka chhiarchhuah tur Bible chang min zawnpui a, thenawm Pi Hmuaki te kan rawn a, tawngtaina kaihruai dan te ka zir ve a nih kha! A la rei lo ve..!!

Sikul chawlh ah Pu Rova te lo zawhna ah kan kal a, Baibing, Tumbu, Rawtuai kan khawrh a,ka hawn ve teuh a. Rilru ah an la cham reng e!! “Feh tura thian dun an kal in, kalkawng peng anih chuan kawng pengah chuan feh kal lam ah tiang pakhat an dah thin a, a haw hmasa zawkin a lo la, a hnuhnung zawk chuan a kalpui chu a haw tawh tih a lo hre thei thin a ni” tih an sawite kha hemi tuma ka thil hriat a ni.

Naupan laia A AW B kan zir tan lai khan “A,AW,B.. Ai Awka Bawm, CH D E – Chhun Denga Ek…” tiin kan au luah luah thin a. Pawl 4 ka nih laia ka thil hriat reng pakhat chu, Exam na – ah khan “Sentence Formation” tih vel kha chhan tur a ni a.

A Big Confusion about Religion

Ngaihtuah na mak anih leh nihloh chu sawithiam a har. “Religion(Sakhua) lampang ah hian ka tui vak hran lo na a, ka bul vel a mi te, ka thiante leh ka chhung hnai te chuan an pawm thlap maithei. An rinna a dik leh dikloh lam sawi ka tum lo.. Mahse ka rilru confused tak mai hi ka dahtha mai thei silo. Tun kar chhova ka rilru a awm reng mai chu, “Sawifiah tum dawn ta ila, ka ngaituahna min hriatthiampui thei an awm ang em?” tih hi a ni.

Thil engkim lo intan dan (Genesis) hi sawi tel lo ang. A nihna dik takah chuan tuman kan hrelo. Kan rindan mai mai ani.”Engtin nge thil nung a lo awm?” tihvel kha chu in rilru ah lo ngaihtuah mai ula, In ngaihtuahna chu in lo dah tha dawn nia.

Khawvelah hian religion 4000- 5000(approx) vel a awm an ti a. Heng religion chi hrang hrang te hi an mahni theuhvin script an nei a, leh an rindan ang zelin khawvel pian dan leh nunna lo awm tan dan an sawifiah a, mahni sakhua an pawm em em vek bawk a. Ka rinna (read sakhua) hi a dik ber an ti vek bawk. Hindu emaw, Budhhist or Islam or eng sakhua pawh hian kan rinna(belief) hi a dik ber an tih chuan chumi sakhaw ringlotute chuan an ring sual der tihna a ni dawn bawk a. A dik ber hi a awm lo tihna anih chu.

Christian(approx 33% of world population) hian kan rinna a dik ber a tih chuan, midang 77% chuan ram ropui an thleng ve dawn lo tihna a ni bawk a. Chutiang zelin Islam (approx 23% population of the world) hian dik berah in chhal ve ta se, 87% ho chu Islam ho meidil ah kan tla dawn tihna a nih chu. Ka sawi tum ber chu “Ka sakhaw rin lai hi a dik ber?” ti a inchhal thei tumah kan awm lo tih hi a ni. Sakhua ka sawiselna ah ngai lo ila, Mihring hian “religion-based” a rindan kan siam hi mak ka ti tawp theilo ka ti tihna a ni ber ang chu.